تاکید نماینده فائو بر نقش کلیدی مشارکت جوامع محلی در حفظ تنوع زیستی

فرخ طایراو، نماینده سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) در ایران، در مراسم ملی بزرگداشت روز جهانی تنوع زیستی ۲۰۲۶ اظهار داشت: «مشارکت جامعه محلی و هم‌افزایی بین متخصصان داخلی و بین‌المللی کلید جلوگیری از تخریب برگشت‌ناپذیر محیط زیست و حفاظت از این گنجینه برای نسل‌های آینده است.»

این رویداد ملی به مناسبت روز جهانی تنوع زیستی ۲۰۲۶ روز شنبه، ۲۳ می در ساری، مرکز استان مازندران، آغاز شد. این رویداد توسط سازمان حفاظت محیط زیست برگزار شد. شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست؛ نماینده فائو در ایران؛ و آیشانی مداگانگودا–لاب۔، نماینده برنامه توسعه سازمان ملل متحد در ایران، در این رویداد حضور داشتند.

این رویداد تحت شعار جهانی «اقدام محلی برای تأثیر جهانی» برگزار شد؛ پیامی که نماینده فائو در ایران، آن را محور سخنرانی خود قرار داد.

تنوع زیستی: نه فقط یک مسئله محیط‌زیستی

طایراو در مراسم افتتاحیه تأکید کرد که تنوع زیستی را نباید صرفاً به عنوان یک دغدغه محیط‌زیستی مستقل تلقی کرد. او گفت: «تنوع زیستی پایه حیاتی سامانه‌های کشاورزی و غذایی، امنیت غذایی، معیشت، تاب‌آوری اکوسیستم و توسعه پایدار است.»

نماینده فائو به روندهای نگران‌کننده جهانی اشاره کرد: از بیش از000 ۶ گونه گیاهی که در طول تاریخ برای تولید غذا کشت شده‌اند، امروز کمتر از 200 گونه سهم قابل توجهی در تولید غذایی جهان دارند و تنها نه گونه زراعی، 66% از کل تولید محصولات زراعی جهان را تأمین می‌کنند. وی همچنین یادآور شد که 75% از پرتولیدترین گیاهان زراعی جهان دست‌کم تا حدی به گرده‌افشان‌ها وابسته‌اند که حدود 35% از تولید محصولات زراعی جهان را پشتیبانی می‌کنند. آقای تویروف هشدار داد: «بدون تنوع زیستی و خدمات اکوسیستمی، تولید غذا در معرض خطر قرار می‌گیرد.»

آقای طایراو ایران را کشوری با اهمیت جهانی قابل توجه از نظر تنوع زیستی معرفی کرد و به تنوع استثنایی اقلیمی، تپوگرافیکی و اکوسیستمی آن اشاره کرد – خانه‌ای برای بیش از 8 200 گونه گیاهی، حدود 197 گونه پستاندار، 535 گونه پرنده، و گونه‌های مهم و در معرض خطر انقراضی مانند یوزپلنگ آسیایی و پلنگ ایرانی.

با این حال، نماینده فائو تأکید کرد که این دارایی‌های ارزشمند با فشارهای روزافزون از تغییر اقلیم، کم‌آبی، تخریب زمین و از دست دادن زیستگاه‌ها روبه‌رو هستند، و یکی از دلایل اهمیت تقویت تلاش‌های حفاظتی و مدیریت پایدار همین است.

مشارکت فائو با ایران: اقدام محلی، تأثیر جهانی

نماینده فائو دامنه گسترده مداخلات حمایتی این سازمان در ایران را برشمرد که – مستقیم یا غیرمستقیم – به حفاظت از تنوع زیستی و تاب‌آوری اکوسیستم کمک می‌کنند. این اقدامات شامل حفاظت از ذخایر ژنتیکی دام بومی در معرض خطر انقراض در شمال‌غرب ایران، مانند گاو سرابی، بز مرخز، بز مهابادی و شتر باختری، مشارکت دیرینه در حوضه آبریز دریاچه ارومیه برای کاهش فشارهای محیط‌زیستی از طریق بهبود بهره‌وری آب، و طرح‌های مدیریت تلفیقی آفات، کشاورزی پایدار و تاب‌آوری اقلیمی با پشتیبانی صندوق اقلیم سبز می‌شود.

«حفاظت از تنوع زیستی در ایران از کشاورزی پایدار، امنیت آب، تاب‌آوری اقلیمی، احیای اکوسیستم، مدیریت اراضی خشک و معیشت روستایی جدایی‌ناپذیر است.»

طایراو در پایان سخنرانی خود بر تعهد فائو به مشارکت راهبردی با دولت جمهوری اسلامی ایران تأکید کرد و خاطرنشان کرد که اگرچه فائو و منظومه سازمان ملل متحد نقش تسهیل‌گری مهمی دارند، رهبری اصلی به حق نهادهای ملی تعلق دارد.

وی چنین نتیجه‌گیری کرد: «اقدام برای حفاظت از تنوع زیستی از همین‌جا آغاز می‌شود: از مزارع کشاورزان، از مراتع، از حوضه‌های آبریز، از تالاب‌ها، از جنگل‌ها و از دل جوامع محلی. اما وقتی این اقدام پایدار و هماهنگ باشد، تأثیرش ملی – و جهانی – می‌شود.»