تقویت ظرفیت‌های ملی در درمان اختلالات مصرف مواد: تداوم آموزش‌های TreatNet دفتر مقابله با مواد و جرم ملل متحد

دفتر مقابله با مواد و جرم ملل متحد (UNODC) با همکاری نزدیک ستاد مبارزه با مواد مخدر جمهوری اسلامی ایران (DCHQ) و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (MoHME)، همچنان از تقویت خدمات مبتنی بر شواهد در حوزه درمان اختلالات مصرف مواد در جمهوری اسلامی ایران حمایت می‌کند. در همین راستا، یک کارگاه آموزشی سه‌روزه با عنوان «ارزیابی و عناصر درمان روان‌شناختی اختلالات مصرف مواد» از ۲۸ تا ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵ ( ۹ – ۷ دی ۱۴۰۴) در تهران و با بهره‌گیری از بسته آموزشی TreatNet دفتر مقابله با مواد و جرم ملل متحد برگزار شد. این کارگاه در چارچوب مجموعه‌ای گسترده‌تر از برنامه‌های ظرفیت‌سازی طراحی و اجرا شد که هدف آن ارتقای توانمندی‌های حرفه‌ای ارائه‌دهندگان خدمات درمان اختلالات مصرف مواد از طریق به‌کارگیری نظام‌مند چارچوب TreatNet است.

این کارگاه آموزشی با حضور روان‌شناسان، مشاوران و متخصصان درمان از نهادهای ملی، از جمله سازمان زندان‌ها، مراکز وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر سازمان‌های مرتبط فعال در حوزه درمان و حمایت‌های اجتماعی برگزار شد. آموزش‌ها با استفاده از بسته TreatNet دفتر مقابله با مواد و جرم ملل متحد ارائه شد؛ بسته‌ای که راهنمایی‌های استاندارد و مبتنی بر شواهد را برای ارزیابی و درمان اختلالات مصرف مواد فراهم می‌کند.

دستورکار سه‌روزه این کارگاه به‌گونه‌ای طراحی شده بود که دانش نظری را با توسعه مهارت‌های عملی تلفیق کند. شرکت‌کنندگان با چارچوب TreatNet و کاربرد آن در درمان اختلالات مصرف مواد و الکل آشنا شدند. تأکید ویژه‌ای بر منطق غربالگری و استفاده از آزمون «غربالگری مصرف الکل، دخانیات و سایر مواد» (ASSIST)، از جمله مداخلات مختصر و نقش آن‌ها در تشخیص زودهنگام و ارجاع به‌موقع، صورت گرفت. همچنین اصول بنیادین مصاحبه انگیزشی معرفی و بررسی شد و تمرکز ویژه‌ای بر کاربرد عملی این مهارت‌ها در محیط‌های بالینی و مشاوره‌ای به‌منظور افزایش مشارکت مراجعان و پایبندی به درمان وجود داشت. در نهایت، مباحث مرتبط با برنامه‌ریزی درمان و اولویت‌بندی مداخلات، از جمله تبدیل نتایج ارزیابی به برنامه‌های درمانی ساختارمند و فردمحور، در قالب آموزش‌ها پوشش داده شد. شرکت‌کنندگان همچنین راهبردهایی برای اجرای عملی برنامه‌های درمانی و حمایت از مراجعان از طریق تقویت مهارت‌های مقابله‌ای و مهارت‌های زندگی جدید مورد بررسی قرار دادند.

این کارگاه آموزشی بازتاب‌دهنده تلاش‌های مشترک UNODC و شرکای ملی آن در تلفیق دانش و تجربه بین‌المللی با ظرفیت‌ها و تجارب بومی و نهادی است. UNODC همچنان متعهد به حمایت از تلاش‌های جمهوری اسلامی ایران برای پاسخ‌گویی مؤثر به اختلالات مصرف مواد از طریق مداخلات یکپارچه، فردمحور و مبتنی بر شواهد علمی است. چنین ابتکارات ظرفیت‌سازی نقشی اساسی در ارتقای آمادگی نظام‌های درمانی برای پاسخ به نیازهای افراد و جوامع آسیب‌دیده از اختلالات مصرف مواد ایفا می‌کند و در عین حال به بهبود سلامت عمومی و رفاه اجتماعی کمک می‌نماید. این کارگاه با حمایت مالی دولت پادشاهی هلند اجرا شد.